19/11/2021

Aholini ro‘yxatga olish tadbiri ham keng ko‘lamli, uzoq vaqt va ko‘p mablag‘ talab qilishini inobatga olib tadbirga puxta tayyorgarlik ko‘rishni talab etadi. Bu borada xalqaro tavsiya va amaliyot nima deydi? BMTning Yevropa bo‘yicha iqtisodiy komissiyasi a’zo davlatlarga har o‘n yilda kamida bir marotaba aholini ro‘yxatga olish tadbirini o‘tkazishni tavsiya etadi. BMTning Aholishunoslik jamg‘armasining aholini ro‘yxatga olish bo‘yicha ekspertlari tavsiyalariga ko‘ra aholini yalpi ro‘yxatdan o‘tkazishning barcha jarayonlari bo‘yicha puxta tayyorgarlik ko‘rish maqsadida sinov tariqasida aholini ro‘yxatga olishni amalga oshirish zarur hisoblanadi. Xalqaro tashkilotlar ekspertlari fikrlari va xorijiy davlatlar tajribalariga asosan aholini sinov tariqasida ro‘yxatga olishni o‘tkazish aholini yalpi ro‘yxatdan o‘tkazish vaqtidan kamida 2 yil oldin amalga oshirish va jami aholining 2,0% idan oshmagan holda qamrab olishni ta’minlash maqsadga muvofiq hisoblanadi. BMTning 2015 yil 10 iyunda qabul qilingan “2020 yilda Butunjahon aholi va uy-joy fondini ro‘yxatga olish dasturi” Rezolyutsiyasi doirasida aholini sinov tariqasida ro‘yxatga olish MDH davlatlarida jumladan:
- Belorus Respublikasida 2017 yil 2-13 oktabr kunlari 1 ta;
- Qozog‘iston Respublikasida 2018 yil 1-30 aprel kunlari 2 ta;
- Rossiya Federatsiyasida 2018 yil 1-31 oktabr kunlari 11 ta tuman va shaharlarida o‘tkazildi. Shuningdek, Moldova va Turkmaniston Respublikalarida 2021 yilning mart va dekabr oylariga o‘tkazilish rejalashtirilgan.
Ayrim davlatlarda sinov tariqasida aholini ro‘yxatga olishni o‘tkazish Qonun bilan (Armaniston, Moldova, Belarus, Qirg‘iziston va Tojikiston Respublikalari), ba’zilarida esa hukumat qarorlari bilan belgilab qo‘yilgan. Har bir davlat sinov tariqasida aholini ro‘yxatga olishni o‘tkazishda, jami aholining necha foizini qamrab olish va qaysi hududlarni tanlab olishni o‘zi belgilaydi. Sinov tariqasida aholini ro‘yxatga olish aholining yalpi ro‘yxatga olishga tayyorgarlik ko‘rishda uzoq vaqtdan beri amalga oshirilayotgan amaliyotdir, chunki u keng miqyosli uslubiy texnologik va tashkiliy masalalarni ishlab chiqishga imkon beradi.

photo2021-11-0912-42-19
Sergeli tuman statistika bo‘lim boshlig‘i
O‘. Bakaev                          

Tugmani bosing Tinglash GSpeech